TERITORIJALNA DISTRIBUCIJA I KAPACITETI VATROGASNO-SPASILAČKIH JEDINICA U REPUBLICI SRPSKOJ (TERRITORIAL DISTRIBUTION AND CAPACITIES OF FIRE AND RESCUE UNITS IN THE REPUBLIC OF SRPSKA)

Authors

  • Marko Ivanišević Univerzitet u Banjoj Luci, Prirodno-matematički fakultet; info@pmf.unibl.org
  • Saša Ljubojević JPŠ Šume Republike Srpske a.d. Sokolac; upravabl@sumers.org
  • Neda Živak Univerzitet u Banjoj Luci, Prirodno-matematički fakultet

Keywords:

vatrogasno-spasilačke jedinice, jedinice lokalne samouprave, Republika Srpska

Abstract

Vatrogasno-spasilačke jedinice čine deo jedinstvenog sistema zaštite i spasavanja ljudi i materijalnih dobara od prirodnih nepogoda i tehničko-tehnoloških nesreća. Dobro organizovane i adekvatno opremljene, vatrogasno-spasilačke jedinice mogu svojim kapacitetima značajno da unaprede otpornost neke teritorije. U ovom radu analizirana teritorijalna distribucija i kapaciteti vatrogasno-spasilačkih jedinica u lokalnim zajednicama u Republici Srpskoj. Metodološki pristup bazira se na geoprostornu analizu distribucije vatrogasno-spasilačkih jedinica sa posebnim osvrtom na odnos broja stanovnika jedinica lokalne samouprave i broja vatrogasaca-spasilaca. Pored toga, kao dopuna istraživanju urađena je i kratka analiza starosne strukture vatrogasaca. Rezultati istraživanja ukazuju da je prostorni razmeštaj vatrogasno-spasilačkih jedinica na teri-toriji Republike Srpske zadovoljavajući. Jedinice lokalnih samouprava koje na svojoj teritoriji nemaju vatrogasno-spasilačku jedinicu su Kupres, Vukosavlje, Šekovići i Istočni Mostar. Analizom odnosa broja stanovnika i vatrogasaca utvrđeno je da u proseku u Republici Srpskoj na jednog vatrogasca dođe 979 stanovnika. Posmatrajući sa prostornog aspekta, ne-povoljniji odnosi stanovnika i vatrogasaca evidentirani su u većim jedini-cama lokalnih samouprava koje se nalaze uglavnom u severnom i severo-istočnom delu Republike Srpske. Starosna struktura u vatrogasno-spasilačkim jedinicama je uslovno nepovoljna, naročito ako uzmemo u obzir da oko 55% vatrogasaca-spasilaca spada u kategoriju stariju od 41 godinu. Rezultati ovog istaživanja mogu biti od koristi donosiocima odluka i relevantnim subjektima koji se na direktan ili indirektan način bave protivpožarnom zaštitom. Takođe, ovo istraživanje može poslužiti kao osnova za dalja detaljnija istraživanja navedene problematike.

Fire and rescue units are part of a unified system for the protection and rescue of people and property from natural disasters and technological accidents. Well-organized and adequately equipped, fire and rescue units can significantly enhance the resilience of a territory. This paper analyzes the territorial distribution and capacities of fire and rescue units in local communities in the Republic of Srpska. The methodological approach is based on geospatial analysis of the distribution of fire and rescue units, with a special focus on the relationship between the population of local self-government units and the number of firefighter-rescuers. In addition, a short analysis of the age structure of firefighters is conducted as a supplement to the research. The research results indicate that the spatial deployment of fire and rescue units in the territory of the Republic of Srpska is satisfactory. Local self-government units that do not have a fire and rescue unit on their territory are Kupres, Vukosavlje, Šekovići, and Istočni Mostar. The analysis of the population-to-firefighter ratio reveals that, on average, in the Republic of Srpska, there is one firefighter for every 979 inhabitants. From a spatial perspective, less favourable ratios of population to firefighters are identified in larger units of local self-go-vernment, mainly located in the northern and northeastern parts of the Republic of Srpska. The age structure in fire and rescue units is conditionally unfavorable, especially considering that about 55% of firefighter-rescuers fall into the category older than 41 years. The results of this research can benefit decision-makers and relevant entities directly or indirectly involved in fire protection. Additionally, this research can serve as a basis for further, more detailed investigations into the mentioned issues.

References

Coppola, D. (2015). Introduction to International Disaster Management. Butterworth-Heinemann.

Federal Emergency Management Agency [FEMA] (2004). E-mergency Management Guide for Business and Industry.

Filčić, K. (2022). Vatrogasni specijalistički timovi – snage za reagiranje u katastrofama. Vatrogastvo i upravljanje poža-rima, 12(1-2), str. 37-55.

Mlađan, D. (2021). Bezbednost u vanrednim situacijama. Be-ograd: Kriminalističko-policijski univerzitet.

Republički zavod za statistiku Republike Srpske [RZS] (2022). Gradovi i opštine Republike Srpske. Banja Luka: Re-publički zavod za statistiku Republike Srpske

Subošić, D., Mlađan, D., Lipovac, K., Nešić, M. (2017). Vreme odziva kao organizaciona performansa službe za zaštitu i spasavanje. Vojno delo, 69(3), str. 303-316.

Zakon o zaštiti od požara. Službeni glasnik Republike Srpske broj 94/19.

Downloads

Published

2024-01-23

How to Cite

Ivanišević, M., Ljubojević, S. ., & Živak, N. (2024). TERITORIJALNA DISTRIBUCIJA I KAPACITETI VATROGASNO-SPASILAČKIH JEDINICA U REPUBLICI SRPSKOJ (TERRITORIAL DISTRIBUTION AND CAPACITIES OF FIRE AND RESCUE UNITS IN THE REPUBLIC OF SRPSKA). Zbornik Radova Naučno-stručnog društva Za Upravljanje Rizicima U Vanrednim Situacijama (Collection of Papers, Scientific-Professional Society for Disaster Risk Management and International Institute for Disaster Research, 3(1), 180–189. Retrieved from https://zbornik.upravljanje-rizicima.edu.rs/index.php/d/article/view/49